Het is belangrijk dat werkgevers weten wát ze kunnen doen om werknemers die moeilijk kunnen rondkomen, te helpen. Daarom lanceert SUN Nederland het Kennisdocument ‘Wat kunnen werkgevers doen voor werknemers met geldnood? Dit Kennisdocument is te downloaden op de website van SUN Nederland.

Er is veel hulp mogelijk, zowel door gemeenten als door lokale stichtingen zoals Stichting Urgente Noden (SUN), Leergeld en Sam&. De lokale partijen die actief zijn om geldzorgen voor onder andere werknemers en zzp’ers (en hun kinderen) te verzachten, verschillen per gemeente. Het is handig om deze partijen te kennen. Verder is het goed voor werkgevers om meer te weten over hoe je als werkgever geldzorgen bij werknemers kan signaleren en bespreken.

Eigen werkervaring

In de gemeente Rijswijk heb ik ervaring opgedaan in de samenwerking met werkgevers op dit thema. Namens de gemeente heb ik werkgevers bezocht en ben gaan samenwerken. De kennis die van belang is voor de praktijk van werkgevers, heb ik mooi kunnen samenbrengen in dit Kennisdocument in opdracht van SUN Nederland. Deels is de informatie gebaseerd op mijn praktijkervaring, deels op literatuur die al bestond op dit thema. SUN Nederland heeft in het Kennisdocument ook de belangrijke rol van de SUN noodhulpbureaus en SUN Nederland voor werknemers met geldnood beschreven, aan de hand van concrete voorbeelden.

Stijging van werkende armen

Bij ‘werkende armen’ denken we al snel aan werknemers met lage lonen en kwetsbare, flexibele arbeidscontracten. Minder bekend is dat ook personeel met een hoger inkomen in armoede kan belanden. Door bijvoorbeeld een levensgebeurtenis als een echtscheiding of langdurige ziekte kan echter iemand zijn financiële situatie (en de balans tussen inkomsten en uitgaven) ingrijpend veranderen. Ook als je werkt.

Het CBS beschouwt iemand als een arme werkende als het huishouden waarin diegene woont na het betalen van de vaste lasten niet voldoende overhoudt voor basisbehoeften. In 2024 steeg volgens deze definitie het aantal arme werkende armen, zowel bij werknemers als bij zelfstandigen. In de vijf jaar daarvoor was het aantal armen onder werkenden juist nog langzaam gedaald. Deze daling was onder andere het gevolg van tijdelijke coronasteunmaatregelen en energiemaatregelen. In 2024 verviel de energietoeslag.

Deeltijdwerk of tijdelijk werk

Van de arme werkenden werkte 44 procent niet het hele jaar door, in 2024, volgens het CBS. Sommigen stopten halverwege het jaar met werken of begonnen het jaar werkloos en vonden daarna een baan. Sommige mensen hadden een paar korte banen achter elkaar, afgewisseld met perioden zonder werk. Arbeidsongeschiktheid of ziekte kan daarbij een rol spelen. Ook werken niet alle werkende armen voltijd. Daar ligt een groot probleem voor mensen die het minimumloon verdienen. Met een minimumloon zit je in principe ruim boven de armoedegrens – tenzij je in je eentje een groot gezin hebt om te onderhouden – maar dan moet je wel voltijd werken en dat kan lang niet iedereen.

Beeld van Kansfonds gemaakt door Linelle Deunk.